تبلیغات
مسافر کلام - نظامی و خسرو و شیرین

مسافر کلام

آه ای امید پنهان مردم ز نا امیدی

 

نظامی و خسرو و شیرین

 

نوشته شده توسط:احمد قنبری راد

        در باره ی نظامی و منظومه ی خسرو شیرین:

     ازمیان آثار غنایی در ادبیّات فارسی ،شاید خمسه ی نظامی بهترین  

      و عالی ترین نمونه باشد.او شاعری است که شیوه عراقی راقالب

      مثنوی وداستان ، در ادب فارسی وارد می کند.وی در اوایل قرن ششم

  در گنجه متولّد شد و پس از هشتاد و چهارسال عمر از دنیا رفت . 

      در « اوایل قرن هفتم 614 یا 619 »

      نظامی نه شاعر قصیده است و نه شاعر غزل بلکه او داستان سراست

      و در این فن قدرت و استعداد خود را نشان داده است.

     او پنج مثنوی مشهور دارد که  پنج گنج نام دارد و به خمسه نیز مشهور

     است. قدیمی ترین مثنوی او ، مخزن الاسرار و بهترین آن ها 

      خسروو شیرین است که البته لیلی و مجنون و هفت پیکر و اسکندر

     نامه نیز هریک ارزش های خاص خود را دارند و از نظر سلایق مختلف

     شاید یکی از آن ها بهترین باشد.

     مخزن الاسرار در باره ی زهد و عرفان در بیست مقاله است که در هر

     مقاله اندیشه های خود را به همراه یک داستان شیرینی بیان می کند.

      لیلی و مجنون سرگذشت عشقی پر سوز بین جوانی به نام قیس بنی

      عامر و دختری به نام لیلی است ؛ که به علت اختلاف بین دو خانواده

      عشق آن دو به ناکامی می کشد، سرانجام لیلی را به زور به خانه شوهر

      می فرستند  و قیس از عشق لیلی مجنون وار سر به بیابان می گذارد؛

       پس از چندی لیلی  می میرد و مجنون که در بیابان ها سرگردان بود با

       شنیدن مرگ لیلی خود بر سر تربت او می رساند وجان به جان آفرین

       تسلیم می کند.   

      مثنوی هفت پیکر داستان شاد خواری های بهرام گور است ، و اسکندر

       نامه هم درباره ی اسکندراست که با دارا پادشاه ایران می جنگد ونظامی

      ازاسکندر سرداری فاتح و حکیمی جهان دیده خلق می کند. 

      اما مهمترین اثر نظامی خسرو و شیرین اوست که در 6500 بیت سروده

      است این داستان سرگذشت عشقی پرماجرا بین خسرو پسرهرمزدساسانی

      و شیرین برادر زاده بانوی ارمنی است. درآغاز داستان،شاپور، ندیم خاص

      خسرو  وی را از وجود شیرین دختر زیبای ارمن آگاه می کند .

      سرانجام به دستور خسرو ، شیرین را از عشق خسرو نسبت به او آگاه

      می کنند و شیرین برای دیدن خسرو به مداین می آید اما در این هنگام

       خسرو به علت اختلاف با پدرش  هرمزد از مداین خارج می شود ، در

       بین راه خسرو و وشیرین همدیگر را می بینند اما نمی شناسند و هریک

       به راه خویش ادامه می دهند.

       وقتی شیرین به مداین می آید ، آگاه می شود که خسرو با مریم دختر

       قیصر روم ازدواج کرده است ، و خسرو بنا به تعهدی که دارد نمی تواند

       با زن دیگری ازدواج کند و شیرین هم که پاک و عفیف است نمی خواهد

       خود را به عشق ناپاک آلوده سازد. ادامه ی داستان چنین است که پس

       مدتی همسر  خسرو می میرد و خسرو با شیرین ازدواج می کند .

       خسرو برای شیرین شهر قصر شیرین را«که امروزه هم به این نام است »

       بنا می نهد و از این جا است که فرهاد هم در این داستان وارد می شود،

      زیرا فرهاد در آن زمان مهندسی بود که می بایست بخشی از امکانات

      شهری قصر شیرین را برای شیرین آماده سازد ، فرهاد با دیدن شیرین

     عاشق و دلباخته او می شود ولی عشق خود را پنهان می دارد تا این که

     خسرو از این ماجرا آگاه می شود و برای این که عشق شیرین را از دل فرهاد

     بیرون کند با او به  مناظره ای می پردازد که در« کتاب زبان فارسی پیش

     دانشگاهی »   این مناظره ی زیبا آمده است.

     چون در مناظره خسرو ناتوان می شود و نمی تواند به مقصود خود برسد

     فرهاد را به کندن کوه بیستون وامی دارد « که اکنون بقایای  تونلی که

     فرهاد کنده است در شهر کرمانشاه وجود دارد که مورد تماشای گردشگران

     واقع می شود.»عاقبت با یک دسیسه،  فرهاد ناکام با شنیدن خبر مرگ شیرین

     « که دروغ بود»  جان به جان آفرین تسلیم می کند . البته پس از گذشت این

      همه ماجرا شیرین از عشق فرهاد  نسبت به خود آگاه می شود.

     سر نوشت خسرو هم چنین رقم می خورد که او به دست پسرش « شیرویه »

    کشته می شود و شیرین شب هنگام به نزد خسرو می رود چون او را کشته

    می بیند در کنار خسرو پهلوی خود را می درد و در کنار او جان می دهد.

    این داستان ازجمله داستان های اواخر عهد ساسانی است که در کتب قدیم ودر

    شاهنامه هم با روایتی دیگر آمده است.

    شعر نظامی سرشار از تشبیهات و توصیفات زیبا و هنر مندانه است او در انتخاب

    الفاظ و ایجاد ترکبیات خاص و ابداع و اختراع معانی و مضامین و در وصف ومناظر

    و ریزه کاری های شعری و همچنین در به کاربردن صورت های ذهنی  در شمار

    کسانی است که کم نظیرند با این همه گاهی در به کاربردن لغات عربی و اصطلاحات

    علوم و مبانی فلسفه و معارف اسلامی ، افراط می کند، این امر شاید به علت یافتن

     معانی تازه باشد که به آن ناگزیر شده است. در پایان آن چه بسیار مهم است و از

     مقایسه ی دو منظومه ی خسرو و شیرین و لیلی و مجنون می توانیم استنباط کنیم

    این است که می توان به شخصیّت فرهنگی و اجتماعی زنان در جامعه ی ایران و

    عرب پی برد.

    در داستان لیلی و مجنون« لیلی »به عنوان نمونه ی زنی از عرب معرفی می شود که

     تابع است و در جامعه مردسالاری ازخود هیچ اراده ای ندارد و دیگران در باره ی

     او تصمیم می گیرند،در حالی که در جامعه ی ایرانی چنین نیست و شیرین

      در مقایسه با لیلی از یک شخصیّت مستقل برخوردار است. که بررسی این

      موضوع بر عهده ی صاحب نظران است .

     اینک برای آشنایی با شیوه ی نظامی، که در واقع از شاعران بزرگ سبک

     عراقی است،  چندبیتی را به عنوان نمونه از منظومه ی خسرو و شیرین

       می آورم. او در توصیف شیرین می گوید:

                   پری دختی پری بگداز ماهی    /     به زیر مقنعه صاحب کلاهی

                   شب افروزی چو مهتاب جوانی  /    سیه چشمی چو آب زندگانی

                  کشیده قامتی چون نخل سیمین    /  دو زنگی برسر نخلش رطب چین

                  به مروارید دندان های چون نور /    صدف را آب دندان داده از دور

                  دو شکر چون عقیق تاب داده     /    دو گیسو چون کمند تاب داده

                  خم گیسوش تاب ازدل کشیده       /    به گیسو سبزه را بر گل کشیده

                  فسونگرکرده برخود چشم خودرا  /   زبان بسته به افسون چشم بد را

                 به سحری کاتش دل ها کند تیز      /   لبش را صد زبان هر صد شکر ریز

                 نمک دارد لبش در خنده پیوست    /    نمک شیرین نباشد آن او هست

                        امید است که این مقاله مقدمه ای باشد در جهت شناختن این

                        شاعر بزرگ  برای دانش آموزانی که دوستدار ادبیّات کهن ایران

                        زمین اند.   7/5/ 93

  

 



Сialis
چهارشنبه 16 آبان 1397 05:24 ب.ظ
What's up, this weekend is fastidious in favor of me, because this moment i am reading this fantastic educational
paragraph here at my house.
levitra prices
جمعه 20 مهر 1397 03:33 ق.ظ

Fantastic advice. Kudos.
levitra without a doctor prescription levitra 20 mg vardenafil buy levitra generic levitra 20mg levitra 10 mg kopen levitra 20mg levitra without a doctor prescription buy levitra 10mg buy 10 mg levitra
web hosting yogyakarta
یکشنبه 15 مهر 1397 04:11 ب.ظ
The good news is that there are assorted different ways that you are able to make money from home.
In write informative content inside the e-Book you can generate up to $100 per e-Book.
buy tadalafil
سه شنبه 10 مهر 1397 03:54 ب.ظ

You actually expressed it exceptionally well!
enter site natural cialis cialis daily reviews cialis for sale in europa cialis generico cialis canadian drugs acquisto online cialis cialis tablets for sale low cost cialis 20mg cialis for daily use cialis cuantos mg hay
buy cheap cialis on line
یکشنبه 8 مهر 1397 10:10 ق.ظ

Whoa quite a lot of excellent advice.
how much does a cialis cost cialis canada on line viagra vs cialis vs levitra sublingual cialis online weblink price cialis cialis kamagra levitra buy cialis sample pack warnings for cialis cialis without a doctor's prescription generic cialis soft gels
web hosting yang bagus
شنبه 7 مهر 1397 04:08 ق.ظ
Choose the wrong combination, and you can frustrate visitors
and drive them away. I tweaked the ads but happened
to be my first sale, and my second, and then my 3 rd!
918kiss apk download malaysia
دوشنبه 2 مهر 1397 07:18 ق.ظ
My brother recommended I might like this web site. He was entirely
right. This post actually made my day. You cann't imagine just how much time I had spent for this info!
Thanks!
online casino live game
یکشنبه 1 مهر 1397 06:54 ق.ظ
Every time you play slots online, make sure you begin your session with a small bankroll.
Sitting at your home, you may get the casino
experience without investing it pay. Do you should win over the lot of greenbacks?
viagravonline.com
پنجشنبه 29 شهریور 1397 12:23 ق.ظ

You explained this superbly.
comprar cialis navarr cialis 30 day sample buy original cialis cialis taglich buying brand cialis online acheter du cialis a geneve cialis price in bangalore legalidad de comprar cialis buy cialis online nz cialis official site
http://viagravipsale.com/
سه شنبه 27 شهریور 1397 09:13 ب.ظ

Nicely put. Thanks!
buying cialis on internet cialis for sale in europa cialis price thailand how does cialis work cialis tadalafil cialis 100mg suppliers acheter cialis meilleur pri calis weblink price cialis cialis in sconto
http://buycialisky.com/
پنجشنبه 15 شهریور 1397 11:50 ق.ظ

Useful information. Thank you!
cialis generico postepay cialis taglich cialis y deporte cialis 10mg prix pharmaci cialis prezzo al pubblico cialis without a doctor's prescription buy generic cialis cialis taglich cialis sans ordonnance cialis italia gratis
canadianpharmacytousa.com
چهارشنبه 14 شهریور 1397 03:19 ق.ظ

Helpful forum posts. Appreciate it!
the best canadian online pharmacies canada medication prices canada drug pharmacy pharmacy canada best canadian rxlist safe canadian online pharmacies candida viagra canadian pharmacy viagra brand drugs for sale in canada trust pharmacy of canada
viagra online
سه شنبه 13 شهریور 1397 08:10 ق.ظ

This is nicely put! !
sildenafil buy uk generic viagra pharmacy online viagra prescription buy viagra online australia vigra buy viagra usa online how to get cheap viagra buy viagra australia order viagra online no prescription buy viagra nz
Cialis prices
دوشنبه 12 شهریور 1397 11:48 ب.ظ

Tips well utilized.!
cialis 05 40 mg cialis what if i take cialis coupons printable cialis patentablauf in deutschland cialis italia gratis generic cialis pro cialis for daily use tadalafil tablets only now cialis for sale in us viagra vs cialis vs levitra
cialisb.com
دوشنبه 12 شهریور 1397 06:39 ق.ظ

Truly many of wonderful data.
prezzo di cialis in bulgaria cialis italia gratis cialis lilly tadalafi wow look it cialis mexico viagra vs cialis vs levitra cialis pills in singapore cialis 5 mg schweiz acheter cialis kamagra cialis sans ordonnance cialis in sconto
http://viabiovit.com/viagra-package-insert.html
سه شنبه 23 مرداد 1397 05:18 ق.ظ

You said it nicely..
buy generic viagra online uk viagra online pharmacy usa buy levitra viagra how can you buy viagra where can i buy generic viagra online safely pharmacy prices for viagra can you buy viagra at walgreens pharmacy order online canadian pharmacy buy cheap viagra pills online
brand cialis us pharmacy
دوشنبه 22 مرداد 1397 09:02 ب.ظ

With thanks! Quite a lot of write ups.

cialis for sale south africa cialis online napol il cialis quanto costa buying cialis in colombia cialis authentique suisse female cialis no prescription cuanto cuesta cialis yaho cialis generico postepay cialis generique the best choice cialis woman
Cialis online
پنجشنبه 20 اردیبهشت 1397 08:11 ق.ظ

This is nicely put. .
discount cialis cialis online napol if a woman takes a mans cialis where cheapest cialis cialis ahumada acheter du cialis a geneve prezzo di cialis in bulgaria click now cialis from canada cialis sicuro in linea cialis generico milano
Viagra 5 mg
سه شنبه 4 اردیبهشت 1397 02:15 ب.ظ

Thanks a lot. Valuable information!
buy viagra 50mg where can you buy viagra online online pharmacy viagra generic where to buy sildenafil uk natural viagra buy sildenafil online uk buy viagra next day delivery get a prescription online for viagra order viagra online with prescription buy viagra overnight shipping
Cialis generic
شنبه 18 فروردین 1397 05:56 ق.ظ

Point well applied.!
costo in farmacia cialis viagra cialis levitra we recommend cialis info cialis online what is cialis cialis canada on line we use it 50 mg cialis dose cialis taglich estudios de cialis genricos cialis soft tabs for sale
Cialis prices
دوشنبه 28 اسفند 1396 10:11 ق.ظ

Cheers. Wonderful stuff.
look here cialis order on line cialis prezzo in linea basso safe site to buy cialis online generic cialis at the pharmacy cialis free trial cialis preise schweiz cialis diario compra cialis 20mg preis cf cialis rezeptfrei sterreich tadalafil 20 mg
https://www.cialissansordonnancefr24.com/tadalafil-excipients/
شنبه 18 آذر 1396 08:13 ب.ظ
Hey very nice website!! Guy .. Excellent ..
Superb .. I'll bookmark your blog and take the feeds
also? I'm glad to find numerous useful information right here within the publish, we'd
like develop more strategies on this regard, thank you for sharing.

. . . . .
tadalafil en ligne
پنجشنبه 9 آذر 1396 08:11 ب.ظ
You could certainly see your enthusiasm in the work you write.

The arena hopes for more passionate writers such as you who are
not afraid to mention how they believe. All the time follow your heart.
https://www.viagrapascherfr.com/pilule-de-viagra-definition/
یکشنبه 16 مهر 1396 01:22 ب.ظ
Hi there! I could have sworn I've been to this website before but after checking through some of the post
I realized it's new to me. Anyways, I'm definitely happy I found
it and I'll be bookmarking and checking back often!
What do you do for a sore Achilles tendon?
دوشنبه 27 شهریور 1396 08:36 ق.ظ
If you are going for most excellent contents
like me, only pay a quick visit this web page daily because
it provides feature contents, thanks
parsimoniousmis94.exteen.com
یکشنبه 15 مرداد 1396 02:22 ب.ظ
My relatives always say that I am killing my time here at web, however I know I am getting familiarity everyday by reading such pleasant
posts.
Foot Complaints
یکشنبه 8 مرداد 1396 02:28 ق.ظ
Thank you for the good writeup. It in truth used to be a amusement account it.
Look complicated to more brought agreeable from you!
However, how could we keep up a correspondence?
https://www.viagrapascherfr.com/laurent-gerra-le-viagra/
چهارشنبه 7 تیر 1396 08:10 ق.ظ
Your style is really unique compared to other people I've read stuff from.
Thank you for posting when you've got the opportunity, Guess I'll just book mark this page.
pills
جمعه 12 خرداد 1396 04:26 ب.ظ
There is certainly a lot to know about this subject.
I really like all of the points you made.
www.buy-trusted-tablets.com
چهارشنبه 3 خرداد 1396 10:23 ق.ظ
My spouse and I stumbled over here different page and thought
I may as well check things out. I like what I see so i am just following you.
Look forward to looking into your web page again.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30


نقد دکتر بهرام مقدادی در باره ی بوف کور و سه قطره خون صادق هدایت. (10) سه شنبه 1 اسفند 1396
نقد دکتر بهرام مقدادی در باره ی بوف کور و سه قطره خون صادق هدایت. (9) سه شنبه 1 اسفند 1396
نقد دکتر بهرام مقدادی در باره ی بوف کور و سه قطره خون صادق هدایت. (8) سه شنبه 1 اسفند 1396
نقد دکتر بهرام مقدادی در باره ی بوف کور و سه قطره خون صادق هدایت. (7) سه شنبه 1 اسفند 1396
نقد دکتر بهرام مقدادی در باره ی بوف کور و سه قطره خون صادق هدایت. (6) سه شنبه 1 اسفند 1396
نقد دکتر بهرام مقدادی در باره ی بوف کور و سه قطره خون صادق هدایت. (5) سه شنبه 1 اسفند 1396
نقد دکتر بهرام مقدادی در باره ی بوف کور و سه قطره خون صادق هدایت. (4) سه شنبه 1 اسفند 1396
نقد دکتر بهرام مقدادی در باره ی بوف کور و سه قطره خون صادق هدایت. (3) سه شنبه 1 اسفند 1396
نقد دکتر بهرام مقدادی در باره ی بوف کور و سه قطره خون صادق هدایت. (1) سه شنبه 1 اسفند 1396
نقد دکتر بهرام مقدادی در باره ی بوف کور و سه قطره خون صادق هدایت. (2) سه شنبه 1 اسفند 1396
پلیدی و نیکی دوشنبه 1 تیر 1394
سخنی از فروغی: شنبه 2 اسفند 1393
یادی از سهراب: شنبه 2 اسفند 1393
تفکر اقتضایی، پنجشنبه 4 دی 1393
تحلیلی بر مفهوم خویشتن دوستی و خود شیفتگی شنبه 19 مهر 1393
لیست آخرین پستها