تبلیغات
مسافر کلام - در باره ی مَثَل های سعدی(1)

مسافر کلام

آه ای امید پنهان مردم ز نا امیدی

 

در باره ی مَثَل های سعدی(1)

 

نوشته شده توسط:احمد قنبری راد

                  بشریّت به سعدی علاقه مند است. سعدی شاعر دوستی ، محبّت، مهربانی، ایثار،بخشندگی و صفا و عنایت الهی است                                                                                                                    ( امرسن  شاعر و حکیم آمریکایی)                                                    یادی از سعدی و مَثَل های او                                                                                                                                                                                                                                         

    وقتی مقدّمه ی گلستان سعدی1 را می خوانیم ، یک پیام سعدی بسیار اهمّیّت دارد ، وآن این که، سعدی می گوید: دیری نخواهد گذشت که ( رقعه ی منشآتش را چون کاغذ زر خواهند برد) 2  پیام سخن او این است که، آثارش بزودی در سراسر جهان شهرتی بسزا خواهد یافت؛ و اهل خرد آن را خواهند شناخت.

و دیری نمی گذرد که ابن بطوطه3 درچین متوجه می شود که خنیاگران، ابیاتی از شعر فارسی را به آواز می خوانند. که آن ابیات، از اشعار سعدی بوده است.4

 بعد ها، آوازه ی سخن سعدی، از مشرق زمین به مغرب زمین می رود، حدود سیصدو پنجاه سال پیش بود که  آندره دوریه؛ ترجمه ی گزیده ای از گلستان سعدی را به زبان فرانسوی منتشر کرد.5 و این نخستین معرّفی سعدی، در اروپا مورد توجه واقع شد. چندان که یک سال بعد، فریدریش اکسن باخ ؛ آن را به آلمانی ترجمه کرد؛ و در توبینگن به چاپ رسانید. پس از مدتی آدام اولِِِیا ریوس ، سیّاح آلمانی که زبان فارسی را در ایران آموخته بود؛گلستان را بار دیگر به زبان آلمانی ترجمه کرد، و در شهر شلسویک چاپ کرد.

این ترجمه با چنان استقبالی روبرو شد، که بارها در سا ل های  ( 1660 ،1663 ، 1671 ، 1696 )

به چاپ رسید.6

 بدین ترتیب بود که برخی از آثار سعدی ، به همه ی زبان های دنیا ترجمه شد. بنا به فهرست  هانری ماسه ، در کتاب او، که شصت و سه سال پیش انتشار یافت، تنها گلستان پنجاه و پنج بار ترجمه شد. و هر ترجمه، بار ها به چاپ رسیده است.   

همچنین به نقل از هانری ماسه، آثار سعدی و تحقیقات اودر شصت سال اخیر،خود می تواند موضوع کتاب شناسی مفصّلی باشد.

دیری از آشنایی اروپاییان با سعدی نگذشته بود که ، دید رو، فیلسوف فرانسوی، در باره گلستان مقاله نوشت.

ولتر، این کتاب را مطالعه کرد. لرد بایرون، سعدی را با کاتالوس، شاعر غنایی روم، قیاس کرد.   گوته، درسرودن دیوان شرقی و غربی خود تحت تأثیر سعدی واقع شد. رو کرت ،در باره ی سعدی به زبان آلمانی شعر سرود. ویکتور هوگو، در کتاب شرقیات، عبارتی از گلستانرا اقباس نمود. طبق تحقیقات محقّقین ، لافونتین، سن لامبر، مادام رولان، هردر آلمانی، پیگنوتی ایتالیایی، بالزاک، آلفرد دوموسه ،اوژن مانویلو و....... هر یک به نوعی با آثار سعدی، آشنا شدند. ودر خلق آثار ادبی خود،به تفکر سعدی توّجه داشتند.

 ارنست رنان، در ستایش سعدی گفت:که سعدی واقعا یکی از گویندگان بزرگ عصر ماست.  و ادوین آرنولد، شاعر انگلیسی،در باره ی سعدی گفت: سعدی هم به جهان قدیم تعلّق دارد. هم به جهان جدید.  

جیمز تامسن ، شاعر اسکاتلندی، در قرن نوزدهم، خود را از شیراز واز قرن هفتم هجری چندان دور نمی دید.و چنین می پنداشت که، با قلب سعدی و چشمهای او وبا صدای او به سر می برد.  

در قاره ی جدید نیز  هنری ثوروه،  در باره ی سعدی نوشت؛ من بین خود و سعدی تفاوتی نمی بینم،او فقط ایرانی نیست، قدیمی نیست، با من بیگانه نیست، احساس می کنم به واسطه ی همسانی افکار من با افکار او،وی هنوز زنده و باقی است.

امرسن، شاعر آمریکایی، سعدی را شاعر ایده آل خود می داند؛ و در آثار خود سی بار، از سعدی نا م برده است.

الکت ، فیلسوف آمریکایی ، آثار سعدی را در ردیف آثار فیلسوفانی چون: سقراط و افلاطون، ودر ردیف آثار شاعرانی چون: دانته ،شکسپیر، میلتون و گوته می خواند.  و اورا یک خردمند جهانی می شمارد.  

در عالم شعر و شاعری و سخنوری، از ویژگیهای بسیار مهّم یک شاعر، این است که،سخنان نغز آن ها؛ که برآمده از افکار بلند آنان است درفرهنگ ملت ها ، به صورت یک اصل مسلّم اخلاقی- انسانی ،در قالب مَثَل ها باقی بماند .و نسل ها در تاریخ زندگی خود ، در مواقع لازم ،از این سخنان الهام بخش استفاده نمایند.

به عنوان نمونه؛ در ادبیّات انگلیس حدود چهار صد و پنجاه جمله و دو هزار شعراز شکسپیر در فرهنگ وزبان مردم راه یافته است؛ ومردم آن ها را، در سخنان خود می آورند. که این موضوع یکی از راز های جاودانگی شکسپیر است. 7

از ادبیّات فارسی نیز ابیات و جمله های زیادی از آثار سعدی ، چه در بین فارسی زبانان و یا به صورت ترجمه ، در زبان های دیگر راه یافته و مورد استفاده ی اهل ادب و اندیشمند دنیا قرار گرفته است.

 بنا بر این لازم است در این مختصر، با یادی از سعدی، از مثل وارزش آن سخن به اختصار گفته شود ، سپس به عنوان حسن ختام، از سخنان و ابیات سعدی که به صورت مثل رایج شده است؛ نمونه هایی ذکر شود، تا علاقه ی اهل ادب و فرهنگ و به خصوص، جوانان دانش پژوه را با آشنایی بیشتر با سعد ی، بر انگیزد.

  آن چه که لازم است، در باره ی (مثل) بدانیم تا به اهمّیّت آن ،پی ببریم ، می توانیم به سخن ابوالفضل میدانی از قول ابراهیم نظام در کتاب معروف مجمع الامثال اشاره کنیم که می نویسد: چهار صفت در مثل جمع می شود، که در انواع سخن به این حدّ نیست. این چهار صفت عبارت است از : ایجاز لفظ، استواری و اصابت معنی، حسن تشبیه و جودت کنایه. که جمع کردن این چهار صفت، نهایت بلاغت است.

در حقیقت، ایجاز و رواج سخن در بین مردم، صفت اساسی مثل است، در ضمن مثل ها انعکاس تجربه ی قوم و بیان خرد و حکمت مشترک عموم است. که طی نسل ها به مفهوم آن ها پی برده اند، وبه یکدیگر منتقل کرده اند. از این رو ولتر می گوید: ( مردم غالبا در امثال خود محقّند.)  برتراند راسل، مثل را حاکی از خرد و قریحه و لطف و بیان فردی واحد می انگارد. از طرف دیگر، طبق تحقیق محقّقان ، بسیاری ازمثل ها ، در فرهنگ ملل مختلف جهان به یکدیگر شبیه است. ادامه دارد.

  

 

 .   

  

 

 .   



foot pain exercises
شنبه 17 تیر 1396 10:50 ب.ظ
Hey there, You have done an incredible job. I will certainly digg it and
individually suggest to my friends. I'm sure they will be benefited from
this site.
foot pain heel
پنجشنبه 1 تیر 1396 05:45 ب.ظ
You could certainly see your expertise in the work you write.
The sector hopes for even more passionate writers such as you who aren't afraid to mention how they believe.
At all times follow your heart.
eleonoraesterline.jimdo.com
چهارشنبه 27 اردیبهشت 1396 08:23 ق.ظ
Wonderful work! That is the kind of info that should be shared across
the net. Shame on Google for now not positioning this post higher!
Come on over and consult with my web site . Thanks =)
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر