نوشته شده توسط:احمد قنبری راد

             دگر گونی ، تحوّل روحی و تکامل هنری مولوی ، در دوره ی دوم رندگیش

             « از زمانی که با شمس آشنا شد » تنها در شاعری و بینش جدید او خلاصه

            نمی شود؛ بلکه در پیدایش موسیقی در زندگی او و همچنین در تأثیر پذیری

              او از آمیختگی شعر و موسیقی و رقص ، آشکار می گردد.

               تصریح شده است که حضرت مولانا، موسیقی می دانسته و رباب می نواخته

              است.( افلاکی 3/ 83 ) وگفته اند: به دستور مولا نا، تاری بر سه تا ر سنّتی رباب

              می افزایند. همچنین تأکید شده است، که تنوّع گسترده ی مولوی ؛ در انتخاب

               وزن و قالب شعر،از موسیقی شناسی او پر بار گشته است.

              از طرفی جای ابهامی نیست که مولوی ، تا پیش از آشنایی با شمس، سما ع

              نمی دانسته است. و آیین رقص چرخان را شمس به وی آموخته است. رقصی

              دایره وار، که هم امروز نیز بنا بر شیوه ی آن، در ویشان مکتب مولوی را به نام

              درویشان چرخان یا چرخ زن می شناسند.

              و چنین است که ورود سمش به قونیه و ملاقات او با مولوی ، در 640/ هجری

              1244 میلادی ، یک روی داد بزگ و پربار ادبی و هنری در تاریخ ادب

            ایران است.

              شمس ، سازنده ی مکتب مولوی است و  در تاریخ تصوّف ایران ، تنها در مکتب

              مولوی است که شعر، موسیقی، رقص و عرفان ، همه در هم آمیخته اند.و از

               یکدیگر متأ ثر می شوند. واز همدیگر کمال واثر می پذیرند.

               شمس موسیقی و نوای چنگ را تا حد « وحی ناطق پاک» بالا می برد و می ستاید.

               و مکتب مولوی میراث این آموزش و ستایش را ، به بهای همه ی تعصّب ورزی ها

               و کار شکنی ها، قرن ها به جان می خرد، و تا به امروز ، آن را همچنان زنده می                                 دارد.

                حضرت مولانا؛ پس از ملاقات با شمس، موسیقی دوستی و سماع را تا بدان حد

                 گسترش می دهد؛که به طور هفتگی ، مجلسی ویژه برای سماع ، همراه با گل-  

                 افشانی ، ورقص و پای کوبی در قونیه بر پا می دارد.( افلاکی 3/ 468 و 3/ 591)

                 و این ها همه از مردی مشاهده می شود، که تا سن سی و هشت سالگی،  

                   مجتهدی بزرگ و یک مفتی حنبلی به شمار می رفته است .که می گوید:

                  ( سماع آرام جان زندگان است ، کسی داند که او را جان جان است)

                 شمس، سماع را فریضه ی اهل حال می داند؛ و آن را واجب می شمارد. زیرا :

                 ( خواص را ، دل ، سلیم است ، و از دل سلیم؛ اگر  دشنام ، به کافر صد ساله رود ،

                  مؤ من شود ؛اگر به مؤ من رسد « ولی» شود. ) « ش 252»

                  آیا از این گستاخ تر ، و در عین حال ، لطیف تر و در محیطی خشک و پر تعصّب ،

                  می توان « رقص » را ستود و بدان جنبه ی تقدّس و شکوه آسمانی بخشید؟

                   آری این چنین بود ؛  که شمس ، از سد بند تعصّب ، سد شکن می سازد.    

ارسال به